nīnaubg

Ka hoʻopilikia ʻana o nā holoholona hihiu: Ke hakakā nei nā mahiʻai e kaohi i nā mea ʻino ma nā palena o ka pāka.

       E holo ka hapa nui o nā holoholona hihiu i ke kani ʻana o ka leo o ka mea hahai holoholona e hele ana ma waena o nā ululāʻau kī mānoanoa. Akā ma ka ʻaoʻao hema o ka mokuʻāina, ʻaʻole i hōʻike ka puaʻa hihiu a me nā dia i ka makaʻu i ka mea a i ʻole kēia mau mea komo hewa.
Ua kokoke loa nā puaʻa hihiu; hiki iā mākou ke honi iā ​​lākou, lohe i kā lākou ʻūhū ʻana, a i kekahi manawa ke kani ʻana o nā lālā haki e kani ana ma waena o nā awāwa. Akā me ka ʻole o kahi mea kiʻi wela, ʻo ka ʻike ʻana i kēia mau holoholona, ​​​​i hoʻokaʻawale ʻia he mau mea ʻino, i kekahi o nā lā wela loa o ka makahiki he mea hiki ʻole ke hana.
"Aia nā kapuaʻi dia a puni kēlā me kēia pā. No ka manawa lōʻihi, ua kakaikahi loa nā holoholona ma kēia ʻāina, a ua maloʻo loa nā heketa 90 (220 ʻeka)," wahi a ka mahiʻai ʻo Tindell ʻo Leonard Sanders.
No iwakālua mau makahiki, ʻaʻole i hoʻohana ʻia ka pā kokoke i ka muliwai ʻo Queanbine no ka hānai ʻana i nā meaʻai, akā me ka maloʻo nui, ua ʻike ʻo Mr. Sanders ua kokoke e maloʻo ka pā, a ke piʻi nei ke kaomi ma luna o nā dia hihiu, nā puaʻa hihiu a me nā kangaroos.
ʻĪ maila ʻo ia, "Ma ka mōʻaukala, ua nui ka wai i loko o kēia mau pā wai, akā i kēia manawa ua maloʻo loa lākou. ʻAe, he kau maloʻo ko mākou, akā no ka mea, ua inu nā holoholona i kēlā wai."
"Ua hoʻolālā ʻia kēia mau waihona wai e kinai i ke ahi, hoʻolako i ka wai no nā holoholona, ​​a hoʻoinu i ka ʻāina i ka wā e pono ai, akā ua hakahaka lākou, e hōʻike maopopo ana i ka nui o ka wai i hoʻopau ʻia e nā holoholona hihiu ma ia wahi."
Ua ʻōlelo ʻo Mr. Sanders ua lilo i mea hiki ʻole ke hoʻihoʻi hou i ka mahiʻai a hoʻohua iā ia mai kona neʻe mau ʻana i ka ʻāina ma mua o hoʻokahi makahiki i hala.
"No ka mea, he nui nā dia a me nā kangaroo e ʻai ana ma ke kula, ʻaʻohe mauʻu i koe. A i kēlā me kēia manawa e ua nui ai, hele mai nā puaʻa hihiu a hoʻopau i ka ʻāina," wahi āna.
"ʻAʻole hiki iā mākou ke hoʻihoʻi i ka lepo i ke ola. Ke hele ʻoe i waho a ʻike i nā maka he 30 e haka pono ana i kahi wahi hānai holoholona, ​​makemake ʻoe e hoʻomaha iā ia, akā ʻaʻole hiki."
Me ʻekolu bipi wahine Galloway a me hoʻokahi bipi kāne ma luna o 90 heketa o ka ʻāina, he paʻakikī nui ka hoʻomākaukau ʻana i ka ʻāina hānai e hoʻopau koke ʻia e nā mea ʻino.
Ua ʻōlelo ʻo Mr. Sanders: "ʻO ka mahiʻai hoʻōla hou e hilinaʻi nui ana i ka ʻai ʻana i ka ʻai ʻana i nā holoholona, ​​akā ua kaupalena ʻia ka nui o nā manawa kūpono. Ke kau ʻoe i nā bipi ma kahi hānai holoholona, ​​a laila hele mai nā kangaroo, nā dia, a me nā puaʻa hihiu mai nā wahi a pau e ʻai iā lākou, ʻaʻole anei he mea hoʻonele ia i ka hana?"
"Ua luku ʻia kēlā me kēia ʻīniha o ka ʻāina momona, a ke hele mai nei kēia luku a pau mai kahi hoʻokahi mai - mai kahi ʻāina i pale ʻia e ka mokuʻāina."
Ua ʻōlelo ʻo Mr. Sanders he liʻiliʻi nā hana kaohi ma ka ʻāina e pili ana, ma lalo o ka mana o NSW National Parks and Wildlife, me ka ʻoki ʻana i nā iʻa ma ka lewa i hana ʻia ma kahi o hoʻokahi manawa i ka makahiki a ʻaʻole pinepine nā papahana hoʻokomo maunu.
ʻĪ maila ʻo ia: “Pono maoli lākou e kūkākūkā me nā mea nona ka ʻāina, akā, ʻaʻole hana pēlā nā paka aupuni. Hana wale lākou i nā mea ma ko lākou ala ponoʻī a ʻaʻole mālama i kekahi.”
"Ua hoʻoponopono wale ia i ka pilikia ma kēlā wahi liʻiliʻi, akā, ʻaʻole ia i hoʻoponopono i ka pilikia i laha aku i nā wahi ʻē aʻe. ʻAʻole au i ʻike i ka hopena."
Ua ʻōlelo ʻo Mr. Sanders ʻo nā pilikia e pili ana i ka lawe ʻana mai i nā mea hahai holoholona pilikino e hoʻonui wale aku i ka pilikia, mai nā pilikia kuleana a hiki i nā hopohopo palekana ma nā ʻāpana ākea o ka ʻāina paʻakikī.
"Makemake nā kānaka a pau e hoʻoponopono i ka pilikia, akā pono ʻoe e makaʻala loa i ka mea āu e huli ai no ke kōkua," wahi āna.
"Hoʻokuʻu ʻoe i hoʻokahi kanaka i loko, a laila puka mai lākou me kā lākou mau hoaaloha, a puka pū mai nā hoaaloha o kā lākou mau hoaaloha me lākou. I ka manawa koke, nui loa ka poʻe e puka mai ana i waho."
Ua ʻike ʻia nā mea ʻaihue holoholona, ​​​​e komo pū ana me nā mea hahai holoholona kū ʻole i ke kānāwai me nā pū a me nā ʻīlio hahai holoholona, ​​​​ma ka paka aupuni. Ua hele kekahi poʻe ʻaihue holoholona ma nā alanui lehulehu e pana i nā mahiʻai pilikino.
Ua ʻōlelo ʻo Mr. Sanders: "ʻO ka mea hopohopo, lohe pinepine mākou i nā pū pana kaʻawale akā ʻaʻole maopopo iā mākou kahi i hele mai ai."
"He ʻāpana ia o ka mālama ʻana i nā holoholona hihiu. Inā e hana maikaʻi ke aupuni, ʻaʻole e ʻae pinepine ka poʻe i kēia poʻe hahai holoholona pilikino e hahai holoholona, ​​no ka mea, ma ke kumumanaʻo, hiki ke hoʻoponopono ʻia ka pilikia."
Ua ʻōlelo kekahi ʻelele no ka NSW Department of Climate Change, Energy, Environment and Water (nāna e mālama i nā paka aupuni ma ka mokuʻāina) ua pana ʻia aku ma mua o 2,803 mau holoholona hihiu ma ka ʻaoʻao hema o ka ʻāina ʻo NSW National Parks, me nā wahi i pale ʻia kokoke a puni ka waiwai o Mr. Reynolds.
"I ka makahiki 2024-2025, ua hopu ka National Park Service and Wildlife Service i 2,803 mau holoholona hihiu mai ka lewa mai, me 2,123 mau dia a me 429 puaʻa hihiu," wahi a ka hōʻike.
Hoʻokele ka New South Wales National Parks and Wildlife Service (NPWS) i kahi papahana nānā lewa i ka hopena o kēlā me kēia kauwela, ʻo ia hoʻi no ka kaohi ʻana i nā dia, nā puaʻa hihiu, a me nā kao hihiu. Hoʻokele pū ka NPWS i nā papahana nānā ʻāina kau e like me ka mea e pono ai e hoʻokele i nā heluna puaʻa hihiu ma kēia mau wahi i pale ʻia.
Ua ʻōlelo kekahi ʻelele no ka ʻoihana e hana mau ana ka National Parks and Wildlife Service me nā mea nona ka ʻāina e pili ana a me nā ʻoihana ʻāina kūloko e kāohi i ka heluna o nā mea ʻino.
"E hoʻomau ka National Parks and Wildlife Service i ka hana pū me nā kaiāulu kūloko ma nā papahana hoʻokele pest ma waena o nā ʻāpana, me ka hoʻomaopopo ʻana iā lākou i nā hoʻolālā hoʻokele pest e hiki mai ana," wahi a lākou.
"Hana pū ka National Parks and Wildlife Service me nā ʻāina e pili ana, nā luna hoʻokele ʻāina, ke Keʻena o nā ʻOihana Mua a me ka Hoʻomohala ʻĀpana, a me nā keʻena hoʻonohonoho aupuni e hoʻokele i nā holoholona hihiu a me nā nāhelehele ma ka ʻāina pilikino."
       Eliza is a journalist based in the border region between New South Wales and the Australian Capital Territory, covering the Southern Highlands, Monaro, and the South Coast. She previously worked in the Australian Broadcasting Corporation (ABC) North Coast bureau and as a rural correspondent for The Guardian Australia. She can be reached at eliza.spencer@theland.com.au.
       Eliza is a journalist based in the border region between New South Wales and the Australian Capital Territory, covering the Southern Highlands, Monaro, and the South Coast. She previously worked in the Australian Broadcasting Corporation (ABC) North Coast bureau and as a rural correspondent for The Guardian Australia. She can be reached at eliza.spencer@theland.com.au.

 

Ka manawa hoʻouna: Ian-12-2026