Mea pepehi lāʻau makeʻO ke kū'ē ʻana i nā arthropods lawe maʻi, he mea nui i ka mahiʻai, ka ʻepekema holoholona, a me ke olakino lehulehu, he hoʻoweliweli koʻikoʻi ia i nā papahana kaohi vector honua. Ua hōʻike ʻia nā haʻawina mua e make nui ana nā vectors arthropod omo koko i ka wā e ʻai ana i nā mea hoʻopaʻa koko e loaʻa ana i ka 4-hydroxyphenylpyruvate dioxygenase (HPPD, ka lua o ka enzyme ma ke ala metabolic tyrosine). Ua nānā kēia haʻawina i ka pono o nā mea hoʻopaʻa HPPD i nā herbicides β-triketone e kūʻē i ʻekolu mau ʻano vector namu nui, me nā mea e hoʻoili ana i nā maʻi kuʻuna e like me ka malaria, nā maʻi lele e kū mai ana e like me ka dengue fever a me ka maʻi Zika, a me nā hoʻoweliweli viral e kū mai ana e like me ka maʻi oropuche a me ka maʻi ursutu.Ua komo pū kēia mau ʻano i nā makika i kū i ka pyrethroid a me nā makika i kū i ka pyrethroid.
ʻO ka nitisidone wale nō (ʻaʻole mesotrione, sulfadiazine, a i ʻole thiamethoxam) i hōʻike i ka hana kaohi makika koʻikoʻi i ka wā i hoʻopili ai nā makika omo koko me nā ʻili i mālama ʻia. ʻAʻohe ʻokoʻa koʻikoʻi i ka maʻalahi i ka nitisidone i loaʻa ma waena o nā makika Anopheles gambiae insecticide-sensitive a me nā ʻano makika me nā ʻano pale he nui. Ua hōʻike ka hui i ka pono mau e kūʻē i nā ʻano makika ʻekolu i hoʻāʻo ʻia, e hōʻike ana i ka hana ākea ākea e kūʻē i nā mea lawe maʻi nui.
Hōʻike kēia haʻawina he ʻano hana hou ko ka nitisidone, ʻokoʻa mai nā hoʻokaʻawale ʻana o ka Insecticide Resistance Action Committee (IRAC) i kēia manawa, e kuhikuhi ana i ke kaʻina hana hoʻoheheʻe koko. ʻO ka pono o Nitisidone e kūʻē i nā ʻano kūʻē a me kona hiki ke hoʻohui ʻia me nā hana kaohi vector e kū nei, e like me nā ʻupena makika i mālama ʻia a me ka pīpī ʻana i nā insecticide i loko, e lilo ia i moho kūpono no ka hoʻonui ʻana i nā hoʻolālā pale a me ka kaohi no ka malaria, ka maʻi dengue, ka maʻi Zika virus, a me nā maʻi viral ʻē aʻe e kū mai ana.
ʻO ka mea hoihoi, hoʻohana nā bioassays maʻamau o ka World Health Organization i nā makika i hānai ʻia i ke kō e hoʻāʻo i nā ʻano hoʻokaʻawale o nā insecticides i hiki ʻole ke make i nā makika omo koko.[38] Hōʻike kēia i ke koʻikoʻi o ka noʻonoʻo ʻana i nā ʻokoʻa kūpono i nā dosis kūpono ma waena o nā makika omo koko a me nā makika ʻaʻole omo koko, kahi e hoʻopilikia ai i ka pono koena a me ka hoʻomohala ʻana o ke kūʻē. ʻOiai ua hoʻoholo pinepine ʻia nā dosis hoʻokaʻawale (DD) ma muli o nā waiwai LD99 no nā makika omo koko, hiki i nā ʻokoʻa i ke ʻano o nā pepeke ke hoʻopilikia i ko lākou nāwaliwali, a no laila ʻo ka hoʻāʻo ʻana i nā makika omo koko wale nō ʻaʻole paha e hōʻike piha i ka laulā o nā pae kūʻē.
Ua kālele kēia haʻawina i ka pono o ʻekolu mau ʻano makika—ʻo Anopheles gambiae, ʻo Aedes aegypti, a me Culex quinquefasciatus—i loko o kahi hoʻāʻo omo koko, kahi e hoʻohālike ai i ka pae ʻana o ka makika ma luna o ka paia a lawelawe ʻia ma ke ʻano he pahuhopu no ka mālama ʻana i loko me nā insecticides lōʻihi (IRS). Ua pepehi ʻia nā makika wahine a pau i ka wā e pili ana me nā ʻili i uhi ʻia me ka nitisidone, akā ʻaʻole me nā mea hoʻopaʻa ʻē aʻe o ka HPPD β-triketone. ʻO ka hoʻohana ʻana i ka lawe ʻana o nā mea hoʻopaʻa HPPD e nā wāwae makika he hoʻolālā hoʻohiki no ka lanakila ʻana i ke kūʻē ʻana i ka insecticide a me ka hoʻomaikaʻi ʻana i ka kaohi vector. Kākoʻo kēia haʻawina i ka pono no ka noiʻi hou aku a me ka hoʻomohala ʻana o ka nitisidone no ka mālama ʻana i loko me nā insecticides lōʻihi ma ke ʻano he koho ʻē aʻe i nā pīpī insecticidal e kū nei.
Ua hoʻohālikelike ʻia ʻekolu mau ʻano hana no ka loiloi ʻana i ka pono o ka nitisidone ma ke ʻano he mea pepehi pepeke waho. Ua kālailai ʻia nā ʻokoʻa ma waena o nā hoʻāʻo me ka hoʻohana ʻana i ka hoʻopili ʻana ma luna o ka ʻili, ka hoʻopili ʻana i ka wāwae pepeke, a me ka hoʻopili ʻana i ka ʻōmole, a me ke ʻano o ka hoʻopili ʻana, ke ʻano o ka lawe ʻana i ka mea pepehi pepeke, a me ka manawa hōʻike.
Eia nō naʻe, ʻoiai ka ʻokoʻa o nā helu make ma waena o New Orleans lāua ʻo Mukhza ma ka nui kiʻekiʻe loa, ʻoi aku ka maikaʻi o nā ʻano ʻē aʻe ma New Orleans (hiki ke maʻalahi) ma mua o Mukhza (kūpaʻa) ma hope o 24 mau hola.
No ka ʻimi ʻana i nā hoʻolālā kaohi vector hou, ʻo kahi ala hoʻohiki no ka ʻike ʻana i nā hui insecticidal hou, ʻo ia ka hoʻonui ʻana i ka noiʻi ma mua o nā pahuhopu kuʻuna o ka ʻōnaehana nerve a me nā genes detoxification e hoʻokomo i nā ʻano hana omo koko pepeke. Ua hōʻike nā haʻawina mua he mea ʻawahia ka nitisidone ma hope o ka ʻai ʻia ʻana e nā pepeke omo koko a i ʻole ma hope o ka omo ʻana o ka epidermal ma hope o ka hoʻopili ʻana ma luna o ka ʻili (me ka hoʻohana ʻana i kahi solvent).
ʻO ka hoʻohui ʻana i ka ʻikepili mai nā ʻano hana ʻike he nui e hiki ke hoʻomaikaʻi i ka hilinaʻi o nā loiloi pono o ka insecticide. Eia nō naʻe, pono e hoʻomaopopo ʻia o nā ʻano hana ʻekolu i noʻonoʻo ʻia, ʻo ke ʻano noi topical ka mea liʻiliʻi loa o nā kūlana kahua maoli. ʻO ka hoʻopili pololei ʻana o nā insecticides i ka thorax o nā makika me ka hoʻohana ʻana i kahi hopena wai ʻaʻole ia e hoʻohālike i ka hōʻike maʻamau i ka Anopheles gambiae sl. [47], ʻoiai hiki ke hāʻawi i kahi hōʻailona kokoke o ka maʻalahi o Anopheles i kahi hui kikoʻī. ʻOiai ke ana ʻana o nā ʻano papa aniani a me ka ʻōmole i ka bioactivity ma o ka hoʻopili ʻana i nā wāwae, ʻaʻole like pololei kā lākou mau hopena. Hiki i nā ʻokoʻa i ka manawa hōʻike a me ka uhi ʻana o ka ʻili ke hoʻololi nui i ka make i ʻike ʻia me kēlā me kēia ʻano ʻike; no laila, ʻo ke koho ʻana i kahi ʻano ʻike kūpono he mea koʻikoʻi no ka loiloi pololei ʻana i ka pono o ka insecticide.
Hoʻohana ka pīpī ʻana i ka insecticide hopena koena (RIA) i ke ʻano hoʻomaha ma hope o ka hānai ʻana o nā makika, e hoʻoulu ana iā lākou e ʻai i nā insecticide i ka wā e pili ana me nā ʻili i mālama ʻia. ʻO ka hōʻino ʻana o ka insecticide, ka uhi ʻana o ka pīpī ʻole, a me ka lawelawe ʻana i nā ʻili i mālama ʻia (e laʻa, ka holoi ʻana i nā paia ma hope o ka mālama ʻana) hiki ke hōʻemi nui i ka pono o RIA. ʻO kēia mau pilikia e alakaʻi i ʻelua mau pilikia: (1) hiki i nā makika ke ola i ka hōʻike ʻana i nā dosis ʻaʻole make; a (2) ʻoiai ke alakaʻi nui ʻia nei ke kūʻē e ke koho make, hiki i ka hōʻike pinepine ʻana i nā dosis sublethal ke hoʻolaha i ka ulu ʻana o ke kūʻē ma ka ʻae ʻana i kekahi mau kānaka kūʻē e ola a mālama i nā alleles e pili ana me ka emi ʻana o ka susceptibility [54]. No ka mea ua hoʻohana mākou i nā makika hānai koko ma kahi o nā makika hānai kō maʻamau o ka ʻoihana, ʻaʻole hiki ke hoʻohālikelike pololei me ka ʻikepili i paʻi mua ʻia. Eia nō naʻe, he mea hoʻoikaika ka hoʻohālikelike ʻana o ka dosis discriminant (DD) a me ke ʻano o ka dose-response curve o nitisidone me ka ʻikepili no nā hui ʻē aʻe [47]. Hoʻohui ka dosis discriminant i kahi manawa hōʻike paʻa a me ka nui o ka insecticide i hoʻopili ʻia i ka vial, me ka nui o ka hui adsorbed ma muli o ka manawa pili maoli ma ka wāwae. Ma muli o kēia mau hopena, ʻoi aku ka ikaika o ka nitisidone ma mua o ka thiamethoxam, spinosad, mefenoxam, a me dinotefuran [47], e lilo ia i moho kūpono no nā ʻano hana pepeke hou o loko e pono ai ka hoʻonui hou ʻana. Ke noʻonoʻo nei i ka pali o ke kaʻina pane-dose (kahi i hoʻokokoke ʻia ma ka helu ʻana i nā pali LC95 a me LC50 ma ke Kiʻi 3), ʻo ka nitisidone ka piʻo ʻoi loa, e hōʻike ana i kona pono kiʻekiʻe. He kūlike kēia me nā haʻawina mua o ka nitisidone i ka hānai koko a me nā hoʻokolohua topical ma kahi vector dipteran ʻē aʻe, ʻo ka lele tsetse (Glossina morsitans morsitans) [26]. Ua hoʻāʻo pōkole mākou i ka pono o ka nitisidone (me ka hoʻohana ʻana i kahi hoʻāʻo pā aniani) ma ka hōʻike ʻana i nā makika Kissou (Kiʻi S1A) a i ʻole nā makika New Orleans (Kiʻi S1B) i ka nitisidone ma mua o ka hānai ʻana. Ua noho pono ʻo Nitisidone ma nā wāwae, e hoʻohālike ana i ke ʻano o nā makika e pae ana ma kahi paia i mālama ʻia me ka nitisidone ma mua o ka hānai ʻana, kahi e pono ai ka noiʻi hou aku. Hiki ke hoʻonui ʻia ka pono o ka nitisidone (a me nā mea hoʻopaʻa HPPD ʻē aʻe) ma nā wāwae ma ka hui pū ʻana me nā adjuvants e like me ka rapeseed methyl ester (RME), e like me ka mea i wehewehe ʻia no nā insecticides ʻē aʻe [44, 55]. Ma ka hoʻāʻo ʻana i nā hopena o RME ma *Gnaphalium affine* ma mua o ka hānai ʻana (Kiʻi S2), ua ʻike mākou ma kahi ʻano o 5 mg/m², ʻo ka hui pū ʻana me nā adjuvants e like me RME ua hoʻonui nui i ka make ʻana o nā makika.
He mea hoihoi ka kinetics o ka pepehi ʻana i nā makika e ka nitisidone i hoʻokumu ʻole ʻia i nā ʻano pale like ʻole. ʻO ka lohi o ka make ʻana o ka ʻano VK7 2014 ma muli paha o ka epidermis mānoanoa, ka hoʻemi ʻana i ka ʻai ʻana o ke koko, a i ʻole ka wikiwiki o ka ʻai ʻana o ke koko—nā mea i noiʻi ʻole ʻia e mākou. Ua hōʻike ʻo Nitisidone i ka haʻahaʻa o ka ʻawaʻawa i ka ʻano makika Culex muheza kūpaʻa, e hōʻike ana i ka pono no nā haʻawina hou aʻe ma nā ʻano kiʻekiʻe (25 a 125 mg/m²). Eia kekahi, e like me Culex, ʻoi aku ka liʻiliʻi o ka naʻau o nā makika Aedes i ka nitisidone ma mua o Anopheles, kahi e hōʻike ai i nā ʻokoʻa physiological ma waena o nā ʻano ʻelua e pili ana i ka ʻai ʻana o ke koko a me ka wikiwiki o ka ʻai ʻana [27]. Hōʻike kēia mau ʻokoʻa i ke koʻikoʻi o ka hoʻomaopopo ʻana i nā ʻano kikoʻī o nā ʻano i ka wā e loiloi ai i nā insecticides i hoʻāla ʻia e ke koko. ʻOiai kona hana e pili ana i ke koko a lohi, hiki i ka nitisidone ke loaʻa ka waiwai kūpono no ka mea hiki iā ia ke hana ma mua o ka waiho ʻana o nā makika i nā hua a i ʻole e hōʻemi i ko lākou momona holoʻokoʻa. Ma muli o kona ʻano hana kūikawā, e kuhikuhi ana i ke ala hoʻohaʻahaʻa tyrosine ma ke kāohi ʻana i ka 4-hydroxyphenylpyruvate dioxygenase (HPPD), paʻa ka nitisidone i ka manaʻolana ma ke ʻano he ʻāpana o kahi hoʻolālā kaohi vector piha. Eia nō naʻe, pono e noʻonoʻo ʻia ka hiki ke hoʻomohala i ke kūʻē ʻana i ka lāʻau lapaʻau ma muli o nā mutations ma kahi i manaʻo ʻia a i ʻole nā hoʻololi metabolic, a ke hana ʻia nei ka noiʻi hou aku e ʻimi i kēia mau ʻano hana.
Hōʻike kā mākou mau hopena e pepehi ana ʻo nitisidone i nā makika omo koko ma o ka pili ʻana o ka wāwae, kahi ʻano i ʻike ʻole ʻia me mesotrione, sulfadiazine, a me thiamethoxam. ʻAʻole hoʻokaʻawale kēia hopena pepehi ma waena o nā ʻano makika i ʻike ʻia a i ʻole ke kūpaʻa loa i nā papa ʻē aʻe o nā insecticides, me nā pyrethroids, organochlorides, a me nā carbamates hiki. Eia kekahi, ʻaʻole i kaupalena ʻia ka pono o ka absorption epidermal o nitisidone i nā ʻano Anopheles; ua hōʻoia ʻia kēia e kona pono e kūʻē iā Culex pipiens pallens a me Aedes aegypti. Kākoʻo kā mākou ʻikepili i ka pono no ka noiʻi hou aku e hoʻonui i ka absorption nitisidone, no ka laʻana, ma ka hoʻonui ʻana i ka kemika omo epidermal a i ʻole ka hoʻohana ʻana i nā adjuvants. Ma o kāna ʻano hana kū hoʻokahi, hoʻohana pono ʻo nitisidone i ke ʻano omo koko o nā makika wahine. ʻO kēia ka mea e lilo ai ia i moho kūpono no nā pīpī insecticidal kūloko hou a me nā ʻupena makika me ka hana insecticidal lōʻihi, ʻoi aku hoʻi ma nā wahi i hoʻonāwaliwali ʻia ai nā ʻano kaohi makika kuʻuna e ka laha wikiwiki o ke kūʻē ʻana i ka pyrethroid.
Ka manawa hoʻouna: Dec-23-2025